Ba’ax tía’al ku tuus wíinik* / Sobre la inutilidad de mentir

Ba’ax tía’al ku tuus wíinik

Kulukbalik tu chi’ kaabaj pak’ tu’ux ku muulut wíinik ma’ u xu’ulul u máane’, máaxi’ chen ilik chan xmaaya nuuk ku k’áaytik u koonole’.
Yóok’ lu’um, tu jo’ol u nukuch bek’ech ook xma’xanabe’ u ki’ ets’kumaj jump’éel u chachak nu’ukul u koonol tu’ux yaan wa jayp’éel xmejen k’úumi’, ya’ax iiki’, mejen p’aaki’.
Je’elen in man wa ba’axti’ tia’al in wáantik.
–Teech wáa pak’ik maam –kin jan k’áatchi’itaj.
Tu jan líik’saj yiche’ ka tu núukaj in t’aan:
–In Ki’ichkelem Yuum, ba’ax chen yo’ola ken in tusech: ma’ teen pak’iki’: in wilib manik te’ tu kúuchil koonolo’obo’ ku taasikten in ka’ konej. Kex jump’íit ka in chan náajalte’ ku jóok’ol ti’al waaji’.
Tin manajti’ jump’éel chan k’úum, jump’éel ya’ax iik yéetel jump’éel chan p’aak. Ba’ax chen tia’al xan ka tuusnaken.

Continúa leyendo Ba’ax tía’al ku tuus wíinik* / Sobre la inutilidad de mentir

Tupiisyo u vitze’ Ti’ Mueen

p1705857367-5
Hacienda en Nebaj. Foto de José Mata.

lb’an u ma’l naj tal xaak na’ytzan. As b’ex naj xee ikarneelo’ “Ti’ Mueen” as el ch’u’l ka’l unq’a aanjel tu u vitze’ , as teq’o ok chajnaj naj tu u vitze’ . Tal ve’t chajnaj te naj. -La’ atzaq’sa unb’oj kutxikon tu u tal xhi’le’-, taq’ chajnaj tal te naj.

Continúa leyendo Tupiisyo u vitze’ Ti’ Mueen